#FFCC99") İSLAMDA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR: DEDİKODU EN BÜYÜK GÜNAHTIR

19 Ekim 2012 Cuma

DEDİKODU EN BÜYÜK GÜNAHTIR




12- İSLAMDA DEDİKODU(GIYBET)


DEDİKODU EN BÜYÜK GÜNAHTIR


Sayın okurlarım. Biz Müslümanların en fazla işlediği günah; Üstelik günah olarak görmediğimiz. En büyük günah dedikodu. O kadar büyük bir günah ki Kur’an-ı Kerimde Allah’ın hiç bir günah için kullanmadığı, dahası Kuran-ı kerimin tamamı olan 6666 ayetin 6665 ayetinin hiçbirinde olmayan bir uslupla ve aşağılama ile yasaklanan bir günah. Korkunç bir günah ve en önemlisi kul hakkı ve daha da önemlisi Hacısının, hocasının, ihtiyarın, gencin, çocuğun, büyüğün, kadının, erkeğin, herkesin istisnasız hepimizin her yerde ve her zaman işlediği ve en çok işlediği bir günah. Müslümanların en fazla ve işlediği günah nedir? Diye soran olursa cevabı kesinlikle şek siz ve şüphesiz. Dedikodudur. Müslümanların sorumlu oldukları yedikleri en büyük kul hakkı hangisidir? Diye sorulacak olursa kesinlikle dedikodudur. Müslümanların günah olarak görmediği günah hangisidir? Diye sorarsanız kesinlikle dedikodudur. Hocam biraz abartmıyor musun? Diyebilirsiniz, abartıp abartmadığımı yazacağım ayette anlayacaksınız. İşte o


AYET: .(Huccurat.12)”Ey iman edenler. Zandan kaçının zira zannın çoğu haramdır. Birbirinizin kusurlarını araştırmayınız. Birbirinizi başkasının arkasından çekiştirmeyin. Kim ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır. Tiksindiniz öyle değil mi?..” Aman Allah’ım bu ne büyük uyarı (vela yeğtab bağzukum bağza eyuhibbu ehedukum eyyekule lehme ehihih)Birbirinizi arkadan çekiştirmeyin bunu yapmak arkasından dedikodusunu yaptığın kişinin ölüsünün etini yemektir. Yani ha adam öldü gittin adamın ölüsünün etini çiğ çiğ ısırdın yedin ha da arkasından konuştun aynı şey diyor Allah(cc) ve ekliyor bu size çok çirkin geldi tiksindiniz öyle değil mi? o halde dedikodu yapmaktan da öyle tiskinin. Bu çok çirkin çok korkunç günahtan vazgeçin. İnsan eti yiyen yamyam olmayın diyor biz insanlara bu günahın çirkinliğini daha nasıl anlatılır. Sayın okurlarım kanınız dondu. Şaşırdınız öyle değil mi? Ama siz şimdi şöyle söylüyorsunuz. Ki çoğumuz böyle söylüyor iyi ama ben yalan konuşmuyorum ki onun yaptıklarını söylüyorum. Evet onun duyduğu zaman hoşuna gitmeyecek şeyi arkasından söylemendir dedikodu. Zaten eğer söylediğin o kişide yoksa o zaman iftira atmış olursun. Ki ikinci bir günah işlemiş olursun. Evet sayın okurlarım artık ayrıntılara girelim.


GIYBET(Dedikodu)Bir kimsenin arkasında(gıyabında) hoşlanmayacağı bir söz söylemek, arkadan çekiştirmek, Başka bir ifade ile kendimize söylenmesini istemediğimizi duyduğumuzda üzüleceğimiz, rahatsız olacağımız bir şeyi başkalarının arkasından söylemektir. Gıybet sadece söz ile olmaz. orada olmayan kişinin bedeni, soyu, sülalesi, nesebi, ahlakı, işi, dini, dünyası, elbisesi, evi, bineği, v. b şahsa ait herhangi bir şey dedikodu konusu olabilir. Mesela gözün şaşılığı, saçların döküldüğü, uzun veya kısa boyluluk, siyah veya sarı renkte olmak, topal veya herhangi bir sakatlığı olmak, saf, iyiniyetli olmak, sert, veya ciddi olmak, çöpçü veya amele olmak, köylü olmak, bilgisiz olmak, cahil olmak, anlayışsız olmak, güzel yürümemek, yemeğine veya elbisesini kınamak gibi. kısacası duyduğu zaman kişinin üzüleceği her şey dedikodudur. Peygamberimiz(sav) böyle tarif etmiştir.


HADİS: ’’Gıybet kardeşini hoşuna gitmeyecek şekilde anmandır.(Tirmizi. birr.23) Sayın okurlarım gıybet sadece dil ile olmaz. kaş göz işareti ile ima ve yazı ile hareketle yapılan şeyde gıybettir. Peki ama neden Cenabı hak hiçbir günah için bu kadar ağır ifadeler kullanmıyor da mesela adam öldürme, zina, kumar, içki hangi günahı aklınıza getirirseniz getirin. Hiçbir günahı gıybet kadar şiddetle kınamamıştır. Bunun nedeni nedir? Elbette bunun bir nedeni vardır. Evet bunun nedeni günahların tamamından daha büyük günahtır da ondan. Ama nasıl olur demeyin. Bir düşünün dostlukların bozulması, akrabaların birbirine düşman olması, arkadaşlıkların düşmanlığa dönmesi, karı kocanın boşanması, ailede huzursuzluk olması, kin, nefret, düşmanlık, ve her türlü kötülüğün sebebi gıybettir. Dahası devletlerin birbiriyle savaşması da bundandır. Demek ki bütün kötülüklerin anası gıybetmiş. Evladı ana babaya ana babayı evlada, akrabayı akrabaya, arkadaşı arkadaşa, kadını erkeğe erkeği kadına düşman eden şey gıybettir. Toplumların huzurunu bozan insanların psikolojisini bozan hastanelere düşüren, ağlatan, üzen, insanları birbirine vurduran kimini mezara kimini hapse koyan çocukları yetim, kadınları dul bırakan gıybettir. Gıybet olan toplumda ne huzur kalır ne birlik beraberlik kalır.


SÜNNET VE VACİP OLAN GIYBET


Sayın okurlarım arkadan konuşmanın yani gıybet yapmanın (farz, vacib, sünnet, müstehap, mubah, haram, caiz ve şirk) olduğu yerler vardır. Şimdi bunları görelim.


1-SÜNNET OLAN GIYBET:


Facir olan, fasık olan, günahlarını açığa vurmaktan çekinmeyen, alenen günah işleyen, günahlarını gizlemeyen ve böyle tanınmaktan rahatsız olmayan, hatta bununla öğünen kişilerin şerlerinden Müslümanların zarar görmesini engellemek için onların gıybetini yapmak caizdir. Hatta sünnettir. Nitekim Peygamberimiz(sav) şöyle buyurur.


HADİS”: Faciri konuşmaktan korkmayınız. Onun bütün hallerini ortaya çıkarıp açıklayın ki herkes tarafından tanınsın. Onun yaptıklarından konuşunuz ki insanlar ondan sakınsınlar.”


Görüldüğü gibi böyle insanların gıybetinin yapılmasını Peygamberimiz(sav) bize emrediyor. Dinimiz günahlarını gizli işleyenlerin kusurlarını ve günahlarını açığa çıkarmayı kesinlikle yasaklamıştır. İşte günah olan haram olan gıybet budur. Çünkü gizli günah işleyen kişi günahı duyulursa o kişi mahcup olur. Rahatsız olur. Acı duyar. Kaldı ki gizli işlediği günahı nasıl olsa herkes duydu diye bu günahı açıktan işleye başlaması ve günahını çoğaltması ve başkalarına kötü örnek olması tehlikesi vardır. Halbuki açıktan günah işleyen kişinin başkalarına zarar vermesini önlemek ve sakındırmak içindir. Sakındırma iki türlü olur


A-Eğer arkadaşınız, dostunuz, akrabanız, o facir ve fasıktan habersiz ise ve onu iyi bir insan olarak tanıyorsa ; Arkadaşınızı, dostunuzu, akrabanızı uyararak tehlikeye atılmasını önlemiş olursunuz.


B-Eğer Arkadaşınız, dostunuz, akrabanız, O kişinin facir ve fasık olduğunu bile bile onunla arkadaşlık yapıyorsa, yaptığının yanlış olduğunu, ondan kendisine zarar geleceğinin, Kötü insanlarla arkadaş olanın toplum nazarında değerinin düşeceğini, kendisinin de aynı o kişi gibi algılanacağını, ve aynı kefeye koyulacağını, ve en önemlisi kendisinin de aynı günahları işlemeye başlayacağını söylemiş olursunuz. Görüldüğü gibi facirlerin, fasıkların dedikodusunu yapmak dine katkı yapmaktır. Çünkü günahların çoğalması engellenmektedir. Günümüzde şunu görmekteyiz. Adam alenen toplumda günah işliyor. Mesela içki içiyor, kumar oynuyor, faiz yiyor üstelik bunları yapmaktan da hiçbir rahatsızlık duymadığı gibi bununla da öğünüyor. Sonra onun arkasından içki içiyor, kumar oynuyor dediğiniz zaman sen benim dedikodumu yaptın. Günahımı aldın diyor. Yok öyle 3 kuruşa beş köfte senin günahlarını yüklenirdim bunu alenen değil gizlice yapsaydın. Sapla samanı karıştırmayalım lütfen. Netice sayın okuyucularım böylelerinin gıybetini yapmak değil günah olmak sünnettir yani peygamberimizin emridir. Merak edenler veya inanmayanlar. Riyazüsalihin (900-1000) bakabilirler.(Buhari ve Müslimin en sahih hadislerinin toplandığı hadis kitabıdır.)Bakabilirler.


2-VACİP OLAN GIYBET:


Gıybet etmek Müslümanların, insanların, toplumun, malını, ırzını, canını, namusunu korumasını sağlayacaksa bu gıybeti yapmak Müslümanın üzerine vaciptir. Mesela hovardalığı ile bilinen kadınlara düşkün, birisinin dostuna yada arkadaşına yada akrabanın evine sık sık girip çıkması halinde o kişileri uyarmak ve o kişinin kadın düşkünü olduğunu söylemek gıybetini yapmak vaciptir. Çünkü arkadaşınızın, dostunuzun, akrabanızın namusunu ırzını korumak sizin üzerinize borçtur. Veya hırsızlığı ile tanınan birinin dostunuzun evinin veya dükkanın yakınlarında olduğunda o kişinin hırsız olduğunu uyarmak senin üzerine vaciptir. Yalnız burada dikkat edilmesi gereken şey bu kişinin hırsız olduğunu veya hovarda olduğunun sizin tarafınızdan kesin bir bilgiye dayanmış olması lazımdır. Yoksa yapılan dedikodulardan yola çıkarak kimseyi hırsızlıkla veya hovardalıkla suçlamamız mümkün değildir o zaman iftira atmış oluruz. Bir başka dikkat edilmesi gereken hususta arkadaşınıza zarar vermesinden emin olmanızdır. Ona zarar vermeyeceğini bile bile gıybetini yapmak elbette haram olur.


Sayın okurlarım Arkadaşınızı öldürmeye niyeti olduğunu bildiğiniz bir kişinin gıybetini yapmak yani arkadaşınızı uyarmak sizin üzerinize vaciptir. Dedikodu olmasın diye arkadaşınızı uyarmamak olur mu?


HADİS: Kays kızı Fadime demiştir ki Resulullah (sav) geldim. Ebu Cehm ve Ebu Süfyanın oğlu Muaviye bana evlenme teklif ettiler. Bu ikili hakkında ne buyurursunuz dedim. Resulullah(sav) Muaviye malı bulunmayan bir fakirdir. Ebu cehme gelince Çomağı omuzundan indirmez. Karısını çok döver buyurdu. ”(Buhari-Müslim) Görüldüğü gibi peygamberimiz bu kadının istikbalini, geleceğini, namus ve ırzını korumak için bir diyemem gıybet yapamam dememiştir. Damat adaylarının huylarını ve niteliklerini açıkça bu kadına söylemiştir. İşte Müslümanların ırzını, canını, malını korumak maksadıyla yapılan gıybet caiz hatta vaciptir.


3-MÜSTEHAP OLAN GIYBET:


Gıybet eden kişiyi gıybet edilenin şerrinden, zulmünden, zararından, kurtaracaksa, bu kişinin gıybetini yapmak müstehaptır. Çünkü o zalimin zulmünden kurtulup hem kendisi rahat etmiş hem de başkalarının zulme uğramasını engellemektedir. Mesela evladı ana babasına, memuru amire, işçiyi patrona, yani zulmeden kişiyi bu zulmünden vazgeçirecek kişiye gıybet edilmesi günah olmaz. Çünkü amaç hem şikayet edileni yaptığı o zulümden kurtarmak ki bu ona iyiliktir. hem babayı, anayı, patronu, amiri uyarmak ki hiçbir baba çocuğunun, hiçbir patron işçisinin, hiçbir amir memurunun kötü olması istemez ve bundan da son derece zarar görür ve rahatsız olur, Dolayısıyla bu kişileri de haberdar ederek zarar etmelerini engelleme çabası vardır. Hem de zararlı olan çocuk, memur, işçi ve zararlının başkalarına zarar vermesini önleme çabası vardır. Tabi her zaman olduğu gibi burada da niyet önemlidir. Kıskançlıktan veya bir çıkar dolayısıyla çocuğu babaya, memuru amire, işçiyi patrona şikayet etmek en büyük günahtır çünkü bu kişiler şikayet edilene direkt zarar verme cezalandırma yetkileri olan kişidir. Haksız yere yapılan şikayet en büyük günahtır. Dikkat edilmesi gereken bir hususta şikayet edilen babanın, patronun veya amirin şikayet edilen kişiye sözünün geçmesi olmalıdır. Yoksa babasının sözünü dinlemeyeceğini bildiğiniz, çocuğu şikayet, amirinin sözünü dinlemeyeceğini bildiğiniz memuru şikayet caiz olmaz haram olur. Çünkü sizin amacınız kötülüğü önleme değil o kişiyi babasının, amirinin, patronunun gözünden küçük düşürmektir. Ve bu elbette haramdır.


HADİS: Ebu Süfyanın karısı hind. Peygamberimize gelerek Ebu Süfyan son derece cimri bir adamdır. O kendisinin haberi yokken aldığımdan başka bana ve oğluma yetecek bir şey vermiyor. Diye şikayet etti. Peygamberimiz(sav) kadına sana ve oğluna yetecek kadar alabilirsin buyurdu.” Görüldüğü gibi Peygamberimiz(sav) kadına neden kocanın gıybetini yapıyorsun demiyor. Aksine sorununa çare buluyor. Haklı olanın , haksızlığa uğrayan hakkını almak için gıybet edebilir.


HADİS:” Haklı olan için hakkını aramak vardır.


HARAM VE ŞİRK OLAN GIYBET


4- HARAM OLAN GIYBET: Kıskançlık, kibir, düşmanlık, menfaat, alay, şaka, veya herhangi bir sebeple niyeti orda bulunmayan şahsın ırzına, malına, canına, sülalesine, maddi ve manevi varlıklarına, dil uzatarak onun haysiyet ve şerefiyle oynamak, onu toplum nazarında küçük düşürmek, ona herhangi bir şekilde zarar vermek. Kastı ile, ve niyetiyle, gıybet etmek haramdır. İşte Cenabı hakkın Hucurat suresi . 12. ayette yasakladığı gıybet budur. Sürekli belirttiğimiz gibi Allah’ın haram kılması kullarını Dünya ve Ahirette korumak içindir. Yoksa bütün insanlar sürekli gıybet etseler. Ancak kendilerine ve birbirlerine zarar verirler.


5-ŞİRKE GÖTÜREN GIYBET:


Sayın okurlarım baştan beri saydığımız ve sayacağımız. haram olmayan gıybete haram demek, veya haram olan gıybete haram değil demek, Haşa Kendini Allah’ın yerine koymak yani haram kılmadığını haram, haram kıldığını da helal kılmak olur ki Allah korusun insanı küfre, şirke götürür. daha önce açıkladığımız gibi yaptığı gıybete bu gıybet değil olanı söylüyorum demek gibi.


6-FARZ OLAN GIYBET:


Ayeti kerimelerde buyrulduğu gibi mesela şu ayet


AYET: (Tevbe.71) ”Mümin erkeklerde, mümin kadınlarda, birbirlerinin velileridir. Onlar iyiliği emreder. Kötülüklerden alıkoyarlar.” ve hadisi şeriflerde


HADİS: Peygamberimiz(sav) buyurdu ki. Bir kötülük gördüğünüzde ona elinizle mani olun, Eğer elinizle mani olamıyorsanız, dilinizle mani olun, dilinizle de mani olamıyorsanız. Buna da gücünüz yetmiyorsa kalbinizle buğz edin. (Buhari-Müslim) İşte bu emirlerden dolayı Müslüman olmayan bir kişinin Müslüman olmadığını onu Müslüman yapma ihtimali bulunan kişilere onun gıybetini yapmak farzdır. Çünkü o kişinin Müslüman olmasına vesile olmak gibi son derece sevap bir ihtimal vardır. Ama her zaman söylediğimiz gibi hüsnü niyet şarttır. Niyetin halis olması gerekir. Maksat o kişiyi Müslüman yapmak olmalıdır.


7-MÜBAH OLAN GIYBET:


Bazen öyle olur ki gıybeti yapılan kişinin gıybeti yapılmakla kalmayıp iftira atılır. Aslında dedikoduyu dinleyen kişi de onu savunmayıp susan kişide gıybete ortaktır. Bu nedenle ya gıybeti yapılan kişiyi savunmak ya da oradan uzaklaşmak gerekir. Ancak oradan uzaklaşamadınız, sussanız gıybete ortak olacaksınız. Onu savunsanız yalancı olacaksınız. O takdirde ona atılan iftirayı önlemek için doğrusunu söylemeniz mubah olur. Mesela gece gündüz içer hiç ayık gezmez deniyorsa bu kişide böyle biri değil ara sıra içen biriyse yapmayın o kadarda değil ara sıra içer demelidir.


8- CAİZ OLAN GIYBET:


Aslında bu madde öteki maddelerin tamamını içerir. Genel olarak tekrar edersek Yanınızda olmayan kişiye maddi ve manevi herhangi bir zarar verme kastı olmaksızın, iyi niyetle, onun yararına veya onun duyduğu zaman üzülmeyeceği, gücenmeyeceği, alınmayacağı, kızmayacağı, sözleri içerir.


DEDİKODU(GIYBET) ÇOK TATLIDIR


Sayın okurlarım baştan da söylediğim gibi gıybet en çok işlenen fakat içeriği en az bilinen günahtır. Her konuda olduğu gibi bu konuda da önemli olan niyettir. Bu konuda da her konuda olduğu gibi tefrit ve ifrattan kaçınmalıdır. Yani bütün dedikoduları haram sayıp hiç konuşmamak hiçbir toplumda bulunmamakta yanlıştır. Her türlü iftira ve dedikoduyu severek dinlemek ve anlatmak da yanlıştır. Bütün haramlarda olduğu gibi gıybette de şeytanın ve nefsin verdiği dayanılmaz bir cazibe ve tat vardır. Kendinizi bir sınayın isterseniz. Bir tarafta haram gıybet yapılan bir topluluk, öbür yanda da gıybet yapılmayan bir topluluk olsun. Gıybet yapılmayan mesela dini sohbet, dua, zikir, kuran, vaaz olan toplulukta kaç dakika isteyerek ve severek duracaksınız. Haram gıybetin işlendiği toplulukta kaç dakika severek ve isteyerek duracaksınız. Veya dedikodu programlarını mı? seviyorsunuz. Yoksa dedikodu yapılmayan faydalı programlarımı izliyorsunuz. Nefsinizi sınayın göreceksiniz ki gıybet yapılan programlardan asla usanmayacak büyük bir zevk ve heyecanla izleyecek hatta saatlerce sürse bile bittiğine üzülecek, Ama öbür taraftan haram olmayan sohbet ve programlar sizi sıkacaktır. Çünkü haramı nefis ve şeytan tatlandırmaktadır. Bir arkadaşınızla gıybet etmeden oturun en fazla 15-20 dakika oturursunuz. Sonra sıkılırsınız. Halbuki aynı arkadaşınızla gıybet yapın onu bunu çekiştirin saatlerce oturmaktan bıkmazsınız. Eskiye göre bugün gıybet hem çeşitlenmiş hem de fazlalaşmıştır. Eskiden herkes bağda bahçede çalışır yorulur gıybet yapmaya fırsatı olmazdı. Şimdi öylemi iş yok güç yok aç telefonu saatlerce gıybet yap, aç bilgisayarı saatlerce gıybet yap, Aç televizyonu saatlerce gıybet dinle, aç gazeteleri saatlerce gıybet oku adeta dedikodu cenneti oldu her taraf. Hiç kimsenin ne sırrı kaldı ne mahremi kaldı her şey ortaya döküldü. Eskiden bir iki kişi dedikoduyu duyar sadece o bir iki kişinin günahını yüklenirdik şimdi ise milyonlarca insan milyonlarca gıybet kim kiminle nasıl helalleşecek. Korkunç bir durum var. Durmadan sürekli birbirimizin ölüsünün etini yiyoruz hem de büyük bir zevkle ve iştahla. Sayın okurlarım gıybet en büyük kul hakkıdır. Kıyamet günü müflis duruma düşmemek için aman dikkat edelim. Amel defterimizi elimize aldığımızda bize ait olmayan günahlarla karşılaşıp başkaları yüzünden cehennemi boylamayalım. Aklımızca gıybetini yaptığımız kişiye zarar vereceğiz. Onu küçük düşüreceğiz. Onu zor durumda bırakacağız derken ona en büyük iyiliği yaptığımızın ve kendimize en büyük kötülüğü yaptığımızın farkına varalım. Onun günahlarını sırtlandığımızı ve sevaplarımızı ona verdiğimizi unutmayalım. Kendimizi sürekli karşımızdakinin yerine koyalım yani empati yapalım. Ve başkalarının değil kendi hatalarımızı araştıralım. Haram dedikodunun yapıldığı yerde oturmayalım hemen uzaklaşalım ama uzaklaşma imkanımız yoksa mani olmaya çalışalım. Bize ne? Boş ver bizi ne ilgilendirir. Biz ondan iyi miyiz sanki bizimde şu hatalarımız var gibi sözlerle o kişiyi savunalım. Eğer o kişinin söylediği söz ise konu yani laf taşıma varsa mesela falanca, falanca için şöyle dedi. Diyerek iki Müslümanın arasının açılması ise söz konusu olan o zaman yalan söyleyelim ve o kişinin bu sözü söylemediğini iddia edelim çünkü yalan 3 yerde caizdir.


1- Karı kocayı barıştırmak için


2- Dargınları barıştırmak için.


3- Din ve Vatan müdafaası söz konusu olduğunda ilerde inceleyeceğiz.


İNSANI GIYBET YAPMAYA SEVKEDEN ŞEYLER:


1-Hiddet, kızmak, başkasına kızan bir insan ona olan hırsından dolayı sürekli onu kötüler.


2- Arkadaşlarının teşvik etmesi:


3-Kendisi hakkında dedikodu yapılacağını zannedip, ondan önce davranıp kendini savunmak.


4-Kendisine atılan bir suçu başkasına yüklemek için yapılan gıybet.


5-Kendisinin bilgili ötekinin cahil olduğunu ortaya çıkarmak için yapılan gıybet.


6-Kıskançlık sebebiyle yapılan gıybet.


7-Şaka etmek, gülmek, eğlenmek için yapılan gıybet.


8-Kibirinden dolayı ötekini küçük düşürmek için yapılan gıybet.


9-Dini kullanarak yapılan gıybet.


10-Acıyarak yapılan gıybet.


11-Allah için kızdığını söyleyerek yapılan gıybet.


Sayın okurlarım gıybetin caiz olduğu yani arkadan konuşmanın günah olmadığı sözler vardır. Her konuda olduğu gibi bu konuda da niyet önemlidir. Eğer amacınız başkasını kötülemek değil, aksine öğmek ise bu günah olmaz. Mesela kısa boylular ve keller genelde zeki olur. Ahmet’te kısa boylu zeki, Mehmet kel zeki demek günah olmaz. Çünkü burada amaç Ahmed’i, Mehmed’i kötülemek değil övmektir. Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Veya birisinden bahsederken o kimsenin ismi aklınıza gelmiyorsa veya onun Ahmet ama hangi Ahmet olduğu konusunda tarif gerekiyorsa mesela topal Ahmed, veya kör Ahmet gibi niyetiniz o kişinin kusurunu söylemek değil de o kişiyi tanıtmak ise o takdirde günah olmaz. Veya bazı insanlar kendilerinin kusurlarıyla anılmasından rahatsızlık duymazlar. Kızmayacağını kesin olarak bildiğiniz bir kişiden bahsederken kusurlarıyla söylemekte bir beis yoktur. Eğer arkasından söylediğiniz sözü, duyduğunda rahatsız olmayacağından kesinlikle emin iseniz. O kişinin arkasından o sözü söylemek günah olmaz. Bir arkadaşınızın yüzüne karşı söylediğiniz şeyi arkasından konuşmanız günah değildir. Ancak yüzüne karşı söylerken yalnız mıydınız, yoksa yanınızda başkaları var mıydı? Bu önemlidir. İkiniz yalnızken ona söylediğinizden alınmayabilir, Ama başkalarının yanında aynı sözü söylememizden rahatsız olabilir. Buna dikkat etmelidir. Mesela bir toplumda topal Ahmet diyebiliyorsanız o kişiye ve o kişide bundan rahatsızlık duymuyorsa onun arkasından da topal Ahmet diyebilirsiniz. Ancak bazı insanlar dedikoduyu yaparken ben bunu onun yüzüne karşıda söylerim diyerek yalan söylüyorlar böylelikle hem dedikodu hem de yalan fiilini işlemiş oluyorlar. Halbuki onun arkasından söylediği sözleri ne söylemiştir nede söyleyebilir. Sadece yaptığı dedikoduya kılıf aramaktadır. Ki büyük günahtır. Bazen de dedikodusu yapılan kişiyi savunmak için gıybet etmek gerekebilir. Burada niyet savunmak olduğu için günah olmaz. Mesela hep ayyaş gezer denilen bir kişi için yok canım o kadarda değil belki bir iki kez içtiyse ayyaş mı olurmuş demek. Veya Ben onu hiç namazda görmedim camiye uğramaz denilen birinin arkasından yok canım o kadarda değil ben onu bazen cumalarda görüyorum demek günah olmaz. Çünkü burada ince bir nuans vardır. O kişide böyle bir sıfat yoktur dese yalan söylemiş olacak, üstelik karşısındakinin ikna edememiş ve karşısındakinin o kişinin hakkında daha fazla konuşmasına sebep olacak. Susarsa kabullenmiş olacak Aslında en iyisi gıybet yapılan toplumdan derhal uzaklaşmaktır. Ancak uzaklaşmanın mümkün olmadığı zamanlarda böyle davranmalıdır. Eğer bir insan açıktan günah işliyorsa O kişinin gıybetini yapmak günah değildir. Çünkü burada amaç açıktan günah işleyen adamı bu huyundan vazgeçirmektir. Topluma ve insanlığa zarar veren kişilerin gıybetini yapmakta günah değildir. Çünkü amaç bu kişinin zararından insanları korumaktır. Onun zararlı olduğunu bilmeyenleri uyarmaktır. Esasında Müslümanın görevi Müslüman kardeşinin her türlü kötülüklerden korumak değil midir?


GIYBET ZİNADAN DAHA BÜYÜK GÜNAHTIR


Sayın okurlarım bir şahsın hakkında hoşuna gitmeyecek yazı yazmak, televizyon, radyo, gazete, internet, dergi ve gazete gibi; Topluma yayın yapan basın, yayın yoluyla duyurmak çok daha korkunç bir günahtır. Bugün sabahtan akşama kadar televizyonlarda kadın programları yapılmakta bu programda dinimizin yasakladığı dedikodu milyonların gözü önünde yapılmaktadır. Sadece dedikoduda değil; bunun yanında dinimizin yasakladığı iftira, zan, mahremiyet ve günahların ilanı v.b birçok günah işlenmektedir. Dedikoduyu yapanla onu dinleyenin günahı aynıdır. Gıybeti dinlememeli, veya gıybeti yapılan kişi savunulmalı, veya oradan uzaklaşılmalıdır. Bakın peygamberimiz(sav) ne buyuruyor.


HADİS:” Bir kimse, yanında gıybeti yapılan bir mümini gücü yettiğince savunmazsa; Allah o kimseyi kıyamet gününde insanların içinde rezil eder.(Taberani)


HADİS: ”Her kim gıyabında mümin kardeşinin kusurlarının söylenmesine mani olur, örterse Kıyamet gününde Allah ta onun kusurlarını örter.(ibni ebud dünya) Sayın okurlarım dirilerin gıybetini yapmak günah olduğu gibi, ölülerin gıybetini yapmakta günahtır.


HADİS: ”Ölülerinizin güzel hallerini zikredin; Kötülüklerini söylemekten çekinin.”


HADİS: ”Bir kişi Allah’ın rızasına muvafık olan bir kelimeyi konuşur. O kelime ile Allah’ın rızasına kavuşacağını zannetmez. Halbuki o kelime sebebiyle kıyamete kadar, o kimseyi rızasını kazanmaya muvafık kılar. Bir kimsede Allah’ın gazabını tahrik edecek bir kelime konuşur da o kelimeyle Allah’ın gazabına uğrayacağını zannetmez. Halbuki yüce Allah(cc) o kelime sebebiyle ona gazab eder.(tirmizi)


HADİS:” Miraca çıkarıldığım zaman bakırdan tırnakları bulunan bir kavme rastladım. O tırnaklarla yüzlerini ve göğüslerini tırnaklıyorlardı. Ey Cebrail bunlar kimlerdir dedim. Bunlar gıybet ederek insanların ölülerinin etlerini yiyen ve onların vakar ve haysiyetine dokunanlardır. dedi.”/Ebu Davut)


Sayın okurlarım müslüman kişi yaramaz bir söz işittiği zaman ondan yüz çevirmelidir. İşte ayet.


AYET: (Kasas.55)”Bunlar(müminler) yaramaz bir lakırtı işittikleri zaman bundan yüz çevirirler.”


AYET: (müminun.3)”Öyle müminler ki onlar boş lakırtılardan ve faidesiz şeylerden yüz çeviricidirler.


AYET: ”(isra.36)” Çünkü kulak, göz, kalp bunların her biri bundan mesuldur.”


HADİS: Hz Peygamber(sav) namaz kılmak için kalktığında Malik. B. Duhşum nerededir? diye sordu. Ashaptan bir şahıs O münafık Allah’ı ve resul’unu sevmeyen bir adamdır. Dedi. Resulu Ekrem ona sus bir daha bunu söyleme. Onu Allah’ın rızasını dileyerek Lailahe illallah Muhammedurresulullah derken görmüyor, duymuyor musun. buyurdu.”


HADİS: Peygamberimiz(sav) buyurdu ki Ey diliyle iman edip, imanları kalplerine inmeyen topluluk. Sakın Müslümanları çekiştirmeyin. Onların gizli hallerini araştırmayın. Zira kim Müslümanların gizli kusurlarını araştırırsa Allah’ta onun gizli kusurlarını açığa çıkarır. Kiminde Allah(cc( gizli kusurlarını açığa çıkarırsa Allah(CC) onu evinin içinde rezil eder.”(ebu davut, tirmizi)


Sayın okurlarım daha önce peygamberimizin(sav) Kul hakkı yiyenler müflistir. Ne kadar ibadet ederlerse etsinler. Eğer yaptıkları kul hakkı ibadetlerinden azsa hakkını yediği kişiler haklarını alınca elinde sevap kalmaz ve başkalarının günahını yüklenerek cehenneme girer. Buyrulmuştur. En büyük kul haklarının başında da gıybet gelir. Gıybetini ettiği kişi hakkını helal etmedikçe Allah(cc) gıybet edeni bağışlamaz.


HADİS: Gıybet eden kişiler sevaplarının gıybetlerini ettikleri kimseye verileceğinin bilseler ve gıybetlerini yaptıkları kişilerin günahlarının da onların sırtına yükleneceğini bilseler. Pek çok aşlar ve nedamet duyarlar. Ve tövbe istiğfar ederler.


HZ ÖMER(ra) Buyurdu ki ”Allah’ı zikredin. Çünkü Allah’ı zikir şifadır. Gıybet etmeyin çünkü gıybet derttir. Buyurmuştur. Peygamberimiz(sav) Buyurdu. HADİS: ” Gıybet zinadan daha büyük bir suçtur. Sahabeler nasıl olur ya Resulullah diye şaşarak sorarlar. Buyurdu ki Kişi zina edikten sonra günahına tövbe edip te Allaha yönelirse Allah(cc) bu kişinin tövbesini kabul eder. Fakat gıybet eden kimsenin tövbesini kabul edip günahını bağışlamaz. Ta ki gıybetini ettiği kimse kendi hakkını helal edinceye kadar. (ibni Hıbbıl)


HADİS: Peygamberimiz(sav) buyurdu ki. Kıyamet günü kişiye amel defteri verilip te okuduğunda bakacak ki orada Dünyada iken işlemediği bir takım iyilikler yazılı bulur. Kişi ben bunları işlemedim. Nu iyilikler nereden çıktı diye sorar. Allah(cc) ey kulum o iyilikler senin gıybetini yapanların iyilikleridir. Aynı şekilde işlemediği günahların da defterde olduğunu görecek yarabbi ben bu günahları işlemedim diyecek. Allah(cc) O günahlar gıybetini yaptığın kişilerin günahlarındır denilecek(Buhari-Müslim)


HASAN BASRİ: (r.a) Birisinin kendisi hakkında gıybet ettiğini duysa hemen o adama bir adet altın gönderirdi. Ve derdi ki söyleyin ona bu para benden aldığı günahların ve bana bağışladığı sevapların karşılığıdır. Derdi. Anlayana sivrisinek saz. Anlamayana davul zurna az. Müslüman kardeşini alaya alan ve gıybetini yapan kişiye azap olduğunu Kuran-ı kerim şu ayette de bildiriyor.


AYET:(Hümeze.1)”Kardeşini gıybet ve alaya alan kişiye azap vardır.” Müslüman söylenen her söze inanmamalı doğruluğunu araştırmalıdır. Acaba gerçekten bu söz söylenmiştir. Yoksa sözü getiren yanlış mı getirmiştir. Nitekim Kuran-ı kerimde


AYET:(Huccurat.6)”Ey iman edenler. Bir fasık gelip size bir haber getirirse onun doğruluğunu araştırın ki yanlışlıkla bir cemaate fenalık yaparsınız da yaptığınız işe sonradan pişman olursunuz.” O nedenle birisi size gelip falanca şöyle dedi senin için dedi derse hemen inanmayıp araştırma yapmalıdır.


HADİS: Bir ramazan günü iftar vaktinde peygamberimiz(sav) Oruç tutan üç kişiyi iftara çağırır. İki kişiye siz oruçlu değilsiniz der. Onlar yemin ederek kesinlikle oruçlarını bozacak bir şey yapmadıklarını söylerler. Bunun üzerine peygamberimiz.(sav) Onlara kusun bakalım şu kaba der. O iki kişi kusarlar ki et parçaları dökülür. İki adam yine yeminle et yemediklerini söylerler. Peygamberimiz onlara sizler başkalarının dedikodusunu yaptınız. Ve manevi olarak etlerinizi yediniz dolayısıyla tuttuğunuz. Oruç manen bozuldu buyurur. Sayın okurlarım gıybetin çeşitlerini genel olarak şöyle sıralayabiliriz.


1-BEDENLE ALAKALI GIYBET:


Bir kişinin arkasından onun duyunca hoşlanmayacağı bir eksikliğini söylemek. Mesela şaşı, kör, topal, kel, yaralı, sivilceli, kısa, uzun, zenci, sarı, siyah, v.b Ancak bunu söyleyen kişinin niyeti hakaret etmek değilse o kişiyi tarif etmek için başka yol bulamadıysa veya o kişi bunu duyduğunda rahatsız olmayacaksa o zaman gıybet olmaz.


2-SÜLALEYE(SOYA) YAPILAN GIYBET:


Kişinin babasını, annesini, kardeşini, veya yakın akrabalarını kötülemek.


3-AHLAKLA İLGİLİ GIYBET:


Huyu kötü, havalı, kibirli, sinirli, aciz, korkak, cimri v. b sözler.


4- DİNE AİT GIYBET:


Hırsız, yalancı, sarhoş, kumarcı, zalim, beynamaz, v. b


5-DÜNYEVİ HUYLARINA GIYBET:


Edepsiz, terbiyesiz, tembel, v. b sözler.


6-GİYİMLE ALAKALI GIYBET:


Uzun, kısa, dar, geniş, eski, kirli, paspal, v. b. sözler.


Hangi hususta olursa olsun arkasından konuştuğunuz kişiyi üzecek her söz ve hareket gıybettir ve günahtır. Sayın okurlarım gıybet en fazla işlenen günah olduğu halde içeriği en az bilinen günahtır. Bugün Alimi, cahili, büyüğü, küçüğü, kadını erkeği hepimiz istisnasız gıybet ederken hangi sözlerin gıybet olduğunu hangi sözlerin gıybet olmadığını bilemiyoruz. Dolayısıyla bazen gıybet olduğunu sandığımız şeyleri söylemeyerek adaletin işlemesini veya suçun engellenmesini sağlayamamaktayız. İleride açıklanacağı gibi gıybetin caiz olduğu hatta yapılması zorunlu olduğu yerler vardır. Bazen aman dedikodu olur diye arkadaşlarımızla sohbetten vazgeçmekte, veya günah olmayan gıybeti yaptıkları zaman nasıl olsa günaha girdik zannıyla günah olan gıybete dönülmekte; Bazen de gıybeti iftira etmekle karıştırıp yani iftira etmeyi dedikodu sanıp yaptıkları dedikodunun günah olmadığını savunmakta ve bilmeyerek şirke girmektedirler. O nedenle gıybet çok iyi tahlil edilmeli, hangi gıybetin mubah yani caiz yani serbest olduğu yani günah olmadığı, hangi gıybetinde haram yani günah olduğu iyi bilinmelidir. Her sözün gıybet olduğunu sanmak insanı yalnızlığa iter. Buda yanlıştır. İnsanlar elbette sohbet edeceklerdir

Hiç yorum yok: